Hoe herstel je van een burn-out


Vooropgesteld dat iedereen anders is, kun je in dit artikel lezen hoe je je burn-out weer achter je kunt laten. Voor dit artikel put ik uit mijn eigen ervaringen met burn-out.

Burn-out is een taboe

Ondanks dat tegenwoordig 13% van de werkenden burn-out raakt, is het nog altijd een taboe onderwerp. Mensen die burn-out zijn of zijn geweest praten er niet graag over, omdat het vaak gezien wordt als een teken van zwakte wanneer je opgebrand raakt. Het gekke is dat juist het tegenovergestelde doorgaans waar is. Mensen die burn-out raken zijn vaak echte doorzetters, vechters en die laten zich niet zomaar uit het veld slaan. Zij putten kracht uit het feit dat ze nog wel even kunnen teren op hun reserves, waar anderen vaak al hadden opgegeven of eerder hadden geluisterd naar de signalen van hun lichaam. Maar vroeg of laat, in dit geval laat, komen mensen die burn-out raken erachter dat ze toch geen supermensen zijn en dat ook voor hun de man met de hamer komt. Jammergenoeg herstel je dan alleen niet zo snel.

 

hoe herstel je van burn-out

Harde les

Het leven is een groot leerproces en wanneer je burn-out raakt is dat een hele harde les, maar wel een die je met een strik erom in ontvangst moet nemen. Een burn-out geeft je verplicht de kans om eens vanaf de zijlijn te bekijken hoe je op dit punt terecht bent gekomen. Je hebt de gelegenheid te overdenken waar je staat in het leven en hoe je verder wilt. Want nadenken moet je zeker, hoe lastig ook.

Burn-out is een mentale aandoening met een enorme fysieke impact. Je bent volledig lamgeslagen en lichamelijk soms nergens meer toe in staat. Alles is teveel, een simpel boodschappenlijstje opstellen kostte mij in het begin een week. Niet echt efficiënt als je diezelfde dag nog moet eten en niets in huis hebt. Wanneer je net burn-out bent, kun en wil je soms alleen maar met een dekentje over je heen op de bank liggen. Doe dat vooral ook even, je energieputje is leeg, je kunt niets en de stresshormonen gieren door je lijf, je hebt dringend behoefte aan rust. Probeer wel zo snel mogelijk weer af en toe iets te ondernemen, ga lekker onder de douche en wanneer je enigszins de kracht ervoor hebt ga naar buiten voor een wandeling. Je zult merken dat hoe vaker je dat doet, in het begin lukt het misschien maar een paar minuten, hoe meer je je weer wat fitter voelt.

Neem je tijd bij burn-out

Het heeft voor mij even geduurd voordat ik doorhad dat het niet zoveel zin heeft om het herstel van je burn-out te plannen. Ik had mezelf 2 maanden gegeven om er weer bovenop te komen, uiteindelijk werden het er 10 met een uitloop naar 12. Toen ik na 2 maanden voor het eerst weer probeerde te gaan werken stond ik met volle moed voor de deur van mijn werkgever om een half uur later de resterende anderhalf uur van mijn arbeidstherapeutische 2 uur jankend door te brengen. Het ging gewoon echt niet, ik had de dagen eraan voorafgaand al mijn energie gespaard om te gaan werken, een systeem van voor mijn burn-out dat ik nog niet had losgelaten, maar mijn energievoorraad was nog lang niet voldoende opgebouwd in die periode, ik zat op 30-40% denk ik. Na een half uur was het op en kon ik niet meer.

Toen ik eenmaal thuis was heb ik bijna een week bij moeten slapen voordat ik weer enigszins functioneerde op het niveau van anderhalve week daarvoor. Toch vond ik dat ik zo snel mogelijk weer beter moest zijn en focuste me vervolgens op een nieuw punt, twee maanden verder. Kansloos. Ik had nog niets geleerd.

Ik moest eerst beseffen dat ik op basis van wilskracht niet uit mijn burn-out zou raken. Hoe graag de arbo-arts, mijn werkgever en ikzelf dat ook wilden, zo werkt het gewoon niet. En ondanks dat je wel een soort van planning moet maken met je werkgever, kun je er geen harde deadline van maken als je er lichamelijk nog niet aan toe bent. Ik had een coach in de hand genomen (aanrader!) en met haar ben ik heel rustig stappen gaan zetten om eerst aan mezelf te werken voordat ik in het belang van een werkgever ging denken. Dat was heel erg moeilijk, temeer ook omdat ik mezelf nog steeds als zwak zag. ‘Ik kon toch best werken’ dacht ik, ook al wist ik dondersgoed dat dat juist niet kon, mentaal zat ik helemaal vast, maar ik wilde ook niet mijn hand ophouden. Het voelde niet goed om (ziekte)geld te krijgen zonder er iets voor te doen. Langzaamaan kwam het besef dat ik er wel wat voor deed, ik was mezelf beter aan het maken. Pas toen ik,weken later, van mezelf verplicht even niet verder mocht met zo snel mogelijk herstellen voor mijn werk, mijn coach stelde mij op een heel duidelijk voor de keuze, kon ik me er echt aan overgeven en ging mijn herstel sneller en beter. Ik moest eerst leren herstellen voor mezelf, leren kiezen voor mezelf.

Blijf in beweging

Wanneer je burn-out bent geraakt is bewegen het allerbelangrijkste wat je kunt doen. Zowel fysiek als mentaal. Ga erop uit, ga wandelen, fietsen of doe aan yoga (kies wel een milde vorm zoals sivananda, yin yoga of hatha yoga). Niet te snel, niet te hard, gewoon relaxed. Dat is al inspannend genoeg. Soms krijgen mensen het advies om maar flink te gaan sporten. Los van het feit dat ik dat überhaupt niet kon (en ik wilde het maar al te graag hoor) is het ook helemaal geen goed advies wanneer je stresshormonen nog zo door je lijf gieren. Ik heb na een maand of 3 eens een poging gedaan tot wat actieve fitness oefeningen, ik dacht een beetje zweten is goed voor me, ik heb het 10 minuten volgehouden, toen werd het zwart voor mijn ogen en vervolgens heb ik een week bij moeten komen. Ik was die hele week weer doodop, net als in de eerste weken van mijn burn-out. Nee, flink sporten is geen goed idee bij burn-out, bewegen wel. En bewegen kun je gemakkelijk opbouwen. Door te bewegen komt je hele system weer in balans en dat is wat nodig is bij burn-out. Balans herstellen.

yoga bij burn-out

Mentaal moet je ook bewegen. Blijf niet vast blijven zitten in oude patronen. Een burn-out is een teken dat je iets moet veranderen en meestal is dat iets in jezelf. Externe factoren zijn maar een klein deel van het probleem, het grootste probleem zit in jezelf. Hoe jij omgaat met bepaalde situaties, hoe je reageert, of je je laat leiden door je angsten, wat je wel of niet doet, hoeveel hooi jij op je vork neemt, hoeveel rust je pakt, of je voor jezelf opkomt (of niet) en of je eraan durft toe te geven dat je misschien een verkeerde (beroeps)keuze hebt gemaakt, om maar wat te noemen. Mentaal bewegen kun je het beste samen met een coach of psycholoog doen. Het is een traject dat in het begin veel energie kost, maar uiteindelijk heel veel energie gaat opleveren, zolang je echt durft te bewegen en je zelfdestructieve patronen durft te doorbreken.

Houd een dagboek bij

Waarschijnlijk gaan er honderden gedachten door je hoofd en misschien wordt je er wel onrustig van. Een goede manier om tot rust te komen is om je gedachten te noteren. Schrijf alles op wat je denkt en hoe je je voelt, het zal enorm opluchten. Misschien is het even wennen in het begin, maar je zult merken dat dat dagelijkse momentje voor jezelf heel therapeutisch werkt. Het maakt overigens niet uit wat je schrijft, leeg je hoofd en schrijf gewoon alles op wat in je opkomt. Zo raak je eventjes verlost van die enorme stroom aan gedachten. Je hoeft je dagboek nooit meer terug te lezen, mag wel, en laat hem vooral niet aan anderen lezen. Dit stukje is van jou. Je kunt je dagboek ook ritueel verbranden als hij vol is, gelijk een mooie afsluiter van deze periode.

 

dagboek bijhouden

 

Wat je ook kunt noteren in je dagboek zijn visualisatie-oefeningen en je vorderingen. In het boek Jouw blauwdruk voor een gelukkig en gezond leven van Wesley Boer (Life coach, personal trainer en NLP master practitioner) staan praktische (mentale en fysieke) oefeningen en bruikbare tips om een gelukkigere toekomst voor jezelf te creëren. Het is echt een doe-boek boordevol tips en praktische oefeningen die Wesley in de loop der tijd en vanuit zijn persoonlijke ervaringen (met o.a. PTSS) en zijn ervaringen als coach heeft opgedaan.

Ga erop uit

Ook al voel je je er enorm schuldig onder, ga naar buiten, ga erop uit en ga leuke dingen doen. En doe het vooral ook alleen. Weet je, net als ik in het begin, helemaal niet meer wat je überhaupt leuk vindt. Doe dingen waarvan je je nog kunt herinneren die je vroeger deed, die vroeger vaker hebt gedaan en waarvan je weet dat je ze ooit leuk hebt gevonden. Begin daarmee en ga ervaren wat je er nu van vindt. Hoe voel je je na het doen van zo’n activiteit. En vergeet niet, don’t overdo it, start rustig.

erop uit

Ik heb van alles ondernomen, sommige dingen vond ik leuk, sommige vond ik even leuk en heel veel dingen vond ik helemaal niet leuk. Die laatste streepte ik direct van mijn figuurlijke lijstje. Maar het was belangrijk dat ik ze had gedaan, op die manier ontdekte ik weer wat wel en niet leuk was, waarna ik wel of niet nog de energie had om op diezelfde dag nog eten te koken bijvoorbeeld. Koken was voor mij ook zoiets, normaal word ik daar helemaal zen van, zet mij maar in de keuken, maar tijdens mijn burn-out kon ik het echt niet opbrengen en was het een noodzakelijk kwaad geworden. We hebben veel afhaalmaaltijden gegeten tijdens mijn burn-out, iets waar je ook niet bepaald gelukkiger van wordt. Moraal van dit verhaal, het kan best een tijd duren voordat je dingen waarvan je weet dat je ze vroeger echt heel leuk vond weer leuk gaat vinden, geef het tijd, laat het los en als je weer beter in je vel komt te zitten ga je er vanzelf weer naar verlangen.

Eet gezond

Voor mij was het een hele opgave om gezond te eten tijdens mijn burn-out. Ik had alleen maar behoefte aan vette en suikerrijke producten. Ondanks dat ik me ertegen probeerde te verzetten, het lukte me zelden. Groente kreeg ik soms echt niet door mijn keel. Gelukkig at ik regelmatig bij mijn moeder in die tijd zodat ik toch nog wat groente en niet zoveel zetmeel binnen kreeg. En naarmate de tijd verstreek kwam ook mijn behoefte aan goed en puur voedsel weer terug. Ik heb er alleen wel de nodige kilo’s vanaf moeten krijgen naderhand en dat was heel lastig omdat mijn lichaam nog altijd veronderstelde in een soort noodtoestand te zijn. Hoe gezond ik in het begin na mijn burn-out ook at, er ging geen gram vanaf. Dus mijn tip met stip, roep hulp in van je naasten om gezond te koken voor je of kijk of je regelmatig bij iemand een gezonde prak mee mag eten. Heb je net als ik een sterke behoefte aan vet- en suikerrijk eten, ga dan slapen. Uiteindelijk is het je lichaam die op die manier aangeeft dat het heel moe is heb ik gemerkt. Door heavy snacks kreeg ik weliswaar een korte energyboost, maar die zakte even later natuurlijk keihard weer in. Ik had destijds nog steeds veel te laat door dat ik eigenlijk hartstikke moe was.

Wat mij ook enorm hielp waren voedingssupplementen. Ik heb veel baat gehad bij een goede niet-synthetische multivitamine, Q-10 supplement, goede visolie, vitamine D3, vitamine K2, magnesium voetenbaden, Vitamine B12 zuigtabletten en celzouten (zink nr. 21 en kalium nr. 5 en later nr. 4). Ik zou je alleen niet adviseren om naar de winkel te rennen en blindelings deze producten aan te schaffen, maar wellicht kun je met een natuurarts of orthomoleculair deskundige tot een supplementenschema komen dat aangepast is op jouw behoeften.

Geniet en leer van het geschenk dat je hebt gekregen

Afhankelijk van hoelang je voorafgaand aan je burn-out hebt doorgeploeterd kost het je een paar maanden tot rustig een jaar voordat je van een een burn-out herstelt. Probeer niet zomaar de draad weer op te pakken waar je hem hebt laten vallen. Nooit meer krijg je zo’n kans als deze om een nieuwe weloverwogen start te maken. Sommige mensen gaan gewoon weer verder vanaf het punt waar ze gebleven waren van voor hun burn-out om er een paar jaar later achter te komen dat ze niet meer kunnen werken of dat ze opnieuw burn-out raken. Dat is zo zonde, laat het jou niet overkomen. Luister heel goed naar jezelf, geef jezelf de tijd daarvoor. Je lichaam wil je iets vertellen en omdat je niet wilde luisteren legde het alle systemen plat. Zorg ervoor dat je weer weet hoe je moet luisteren naar jezelf, je lichaam, je gevoel, je intuïtie en kies een goede coach of psycholoog die je kan helpen bij het overwinnen van je angsten en zelfdestructieve gewoonten en patronen. Misschien kom je erachter dat je voortaan bepaalde dingen anders wil doen, misschien gooi je (zoals ik) het roer wel helemaal om en misschien kom je erachter dat je leven al helemaal goed is zoals het is. Wat het ook gaat worden, het gaat je lukken om je weer fitter en gelukkig te voelen!

 

Good Life ahead

 

“When I had nothing to lose, I had everything. When I stopped being who I am, I found myself “

–  Paulo Coelho

 

 

YOU MIGHT ALSO LIKE

Internationale Yoga Dag 2016
June 21, 2016
Lunchbox ideeën zonder brood | 5 per dag
March 28, 2016

3 Comments

Leony
Reply 23 augustus 2017

Dank ik heb hier wel wat aan ☺

Diana
Reply 3 augustus 2016

Super dat je er weer bovenop bent gekomen! Hopelijk hebben veel mensen aan al je tips. :)

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *